Theo báo cáo mới nhất của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các hồ thủy điện từ Bắc miền Trung trở vào vẫn trong tình trạng cạn kiệt, trong khi tháng 8 là thời điểm mưa bão, thời tiết diễn biến phức tạp nên việc cung cấp điện sẽ còn tiếp tục khó khăn.

Bên cạnh các giải pháp khắc phục của nhà cung cấp và các cơ quan chức năng, một trong những giải pháp cụ thể được đặt ra hiện nay là nâng cao việc sử dụng điện an toàn, hiệu quả và tiết kiệm của người dân và doanh nghiệp.

Xoay quanh giải pháp trên, từ 14h - 16h hôm nay (12/8), VnEconomy tổ chức buổi giao lưu trực tuyến với chủ đề: “Nghệ thuật” giảm hóa đơn tiền điện. Buổi giao lưu là một hoạt động trong khuôn khổ Chương trình Tin và Dùng 2010, được tổ chức nhằm kết nối tiếng nói của người tiêu dùng với doanh nghiệp và tạo diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm quản lý, sử dụng điện an toàn, hiệu quả và tiết kiệm.

Khách mời của buổi giao lưu gồm:

- Ông Lương Văn Phan, Phó viện trưởng Viện Tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam

- Ông Đỗ Gia Phan, Phó chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinatas)

- PGS.TS Nguyễn Văn Khải, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Đèn tiết kiệm điện năng và dung dịch hoạt hóa, điện hóa (Viện Công nghệ môi trường) - người được công chúng biết đến với biệt danh “Ông già ôzôn”.

- Ông Nguyễn Chí Linh, Tổng giám đốc Công ty TNHH Nhật Linh (LiOA)

Đại diện Công ty LG Việt Nam:

- Ông Nguyễn Xuân Châu, Trưởng phòng Kế hoạch kinh doanh

- Bà Hoàng Chính, Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển, Nhà máy LG Hưng Yên

- Ông Đinh Phạm Trân, Trưởng phòng Marketing

Sau đây là nội dung chính của cuộc giao lưu trực tuyến:

Mai Lê - Nữ 32 tuổi - Kế toán:

Xin hỏi ông Văn Phan, gần đây tôi có nghe mọi người nói chuyện về một thiết bị của Trung Quốc có khả năng làm giảm số đo điện trên công tơ. Ông đã nghe nói đến thiết bị này chưa và có căn cứ để tin rằng đó là sự thực không, thưa ông?

Ông Lương Văn Phan:

Chào bạn,

Nếu quả thực có thiết bị để cắm vào nguồn điện làm giảm số đo trên công tơ điện thì ngành điện chắc hẳn sẽ phải huy động nhân lực kiểm tra và bắt ngay, vì như thế là ăn cắp điện. Bất luận thiết bị gì khi cắm vào nguồn điện thì số đo công tơ sẽ phải tăng lên.

Vì vậy, đây chỉ là mẹo vặt để lừa người tiêu dùng mà thôi.

Mẹo đó thông thường là họ lắp vào bộ ổ cắm để khi cắm thiết bị này vào thì nó tách tải này ra. Và mẹo này thường diễn ra tại chợ biên giới ở Lạng Sơn. Khi họ thử cho bạn xem, họ đưa vào đó mốt số tải thì các bạn sẽ thấy công tơ quay với tốc độ lớn. Đến khi cắm thiết bị mà người ta gọi là "tiết kiệm điện" thì phích cắm điện ngắn bớt một số thiết bị điện, làm cho công tơ quay chậm lại và mẹo này đã lừa được rất nhiều người.

Nguyễn Văn Linh - Nam 26 tuổi - NVKD:

Xin hỏi các diễn giả, đặc biệt là các nhà sản xuất, tại sao thiết bị điện của Trung Quốc trên thị trường Việt Nam lại tràn ngập như vậy và gần như tuyệt đối ở thị trường nông thôn? Hàng của Trung Quốc rất tiện dụng, có những tính năng sáng tạo đến bất ngờ và rất rẻ. Là người Việt Nam, nhà sản xuất Việt Nam, các diễn giả nói gì về điều này?

Ông Nguyễn Chí Linh:

Chào bạn, xin được trả lời câu hỏi của bạn như sau.

Đã là hàng hóa thì gần như không có loại nào không có hàng Trung Quốc. Nhưng riêng với ổn áp thì hoàn toàn không có hàng Trung Quốc, vì hàng của LiOA ra đời khoảng 15 năm trước đã đánh bật sản phẩm của Trung Quốc và Đài Loan ra khỏi Việt Nam.

Như vậy sản phẩm của Trung Quốc kể cả về chất lượng và dịch vụ cùng giá cả đều không cạnh tranh được với hàng nội. Gần đây sản phẩm ổ cắm kéo dài của Trung Quốc cũng đã dần thu hẹp thị phần và sản phẩm của LiOA đang dần chiếm lĩnh thị trường.

Tôi tin rằng trong thời gian gần những thiết bị điện của Việt Nam sẽ chiếm ưu thế trên thị trường và dần thay thế những thiết bị điện của Trung Quốc.

Ông Đỗ Gia Phan:

Đây là điều mà chúng ta đang hết sức trăn trở. Một phần là do hiện nay hàng Việt Nam chưa đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng và giá thành sản phẩm vẫn còn hơi cao.

Nhưng tôi hy vọng rằng tới đây tình hình sẽ có sự thay đổi. Hiện nay, chúng ta đang triển khai cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, để thực hiện cuộc vận động này, các doanh nghiệp sẽ phải cố gắng đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng và hạ giá thành cho phù hợp hơn với túi tiền của người dân. Đồng thời phải tìm cách để phân phối hàng về nông thôn và các vùng sâu, vùng xa.

Nguyễn Lâm Anh - Nữ 26 tuổi - NVVP:

Việt Nam là một nước nhiệt đới gió mùa, đầy nắng đầy gió, nhưng không tận dụng được điện gió, điện mặt trời, mà cứ phụ thuộc vào thủy điện. Ví như năm nay, hạn hán kéo dài, mùa hè vừa qua, nắng chói chang, điện mặt trời chắc chắn sẽ có lợi hơn so với thủy điện. Theo các ông, có nên khuyến khích đầu tư các loại điện năng thay thế này, song song với việc hô hào tiết kiệm điện?

Ông Đỗ Gia Phan:

Hiện nay chúng ta đang khuyến khích phát triển các nguồn năng lượng sạch như điện gió, điện mặt trời… Tuy nhiên, giá tiền đầu tư vào phát triển các nguồn điện này là khá cao. Vì vậy, ở nước ta chưa có điều kiện xây dựng các công trình lớn.

Nhưng hiện nay, ở một số tỉnh Nam Trung Bộ đang thực hiện các dự án điện gió. Còn điện mặt trời thì đang khuyến khích các hộ gia đình có điều kiện tự đầu tư.

Thịnh Nguyễn - Nam 33 tuổi - Công chức:

Thưa ông Phan, được biết trong năm 2008 và 2009, trung tâm của ông đã phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng cho một số sản phẩm để dán nhãn tiết kiệm năng lượng. Nhưng việc triển khai dán nhãn còn rất hạn chế. Vậy theo ông, làm thế nào để trong thời gian sớm nhất chúng ta có thể dán nhãn được các sản phẩm thông dụng như ti vi, tủ lạnh, điều hòa, máy giặt...?

Ông Lương Văn Phan:

Đúng như bạn đã nêu trong câu hỏi, việc triển khai dán nhãn còn phụ thuộc vào quyết định của Bộ Công Thương triển khai cho những sản phẩm nào, các quyết định này phải dựa trên căn cứ về năng lực của các phòng thử nghiệm.

Hiện tại, chỉ có các phòng thử nghiệm của doanh nghiệp mà việc thử nghiệm tại doanh nghiệp không đảm bảo tính khách quan. Vì vậy, cần chờ sự hoàn thiện phòng thử nghiệm cho máy điều hòa không khí, tủ lạnh của một tổ chức độc lập (bên thứ ba), không phải của doanh nghiệp sản xuất ra sản phẩm đó.

Hiện Viện Cơ khí - Năng lượng và Mỏ đang hoàn tất các thủ tục công nhận phòng thử nghiệm để được Bộ Công Thương chỉ định cho hoạt động đánh giá chứng nhận và dán nhãn tiết kiệm năng lượng cho tủ lạnh, điều hòa. Các sản phẩm còn lại đang chờ đợi sự hưởng ứng của các doanh nghiệp, bởi vì chương trình dán nhãn tiết kiệm năng lượng hiện nay đang là chương trình dán nhãn tự nguyện, nhà nước chưa bắt buộc.

Tuy nhiên, trong thời gian tới Bộ Công Thương sẽ xem xét ban hành quy chuẩn kỹ thuật để dán nhãn bắt buộc như một số nước trên thế giới đã thực hiện, ví dụ như Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc, Úc,...

Công việc này hiện đang được xúc tiến và trong thời gian tới sẽ triển khai công việc này, và các bạn sẽ thấy nhãn tiết kiệm năng lượng (nhãn so sánh) sẽ xuất hiện trên các sản phẩm điện gia dụng như điều hòa, tủ lạnh, quạt điện, bình đun nước nóng, nồi cơn điện...

Mai Thảo - Nữ 29 tuổi - Văn phòng:

Xin chào Tổng giám đốc LiOA, tôi thấy ổn áp LiOA được người dân thích dùng, nhưng giá thành rất cao và tốn thêm điện. Trong thời gian tới, sản phẩm này có giảm giá thành không và ông có lời khuyên nào cho người tiêu dùng khi dùng ổn áp LiOA?

Ông Nguyễn Chí Linh:

Cảm ơn bạn đã quan tâm đến sản phẩm của LiOA.

Trước hết, xin khẳng định với bạn là ổn áp LiOA không hề tốn điện. Nếu chỉ sử dụng riêng ổn áp thì bạn sẽ không nhìn thấy công tơ điện quay (khi có tải quá 5W). Rõ ràng khi dùng ổn áp thì phải trả tiền diện cao hơn. Ví dụ với 1 bóng đèn 100W thì điện áp thấp giảm 10% (200V) thì bóng đèn đó công suất chỉ là 80W. Như vậy trả tiền điện cao hơn tức là đã được dùng đúng công suất của thiết bị điện.

Trong trường hợp sử dụng điều hòa nhiệt độ mà điện áp thấp thì nếu không đủ điện thì phần sinh lạnh không chạy và chúng ta không được hưởng khồng khí lạnh nhưng vẫn phải trả tiền cho quạt gió.

Như vậy, khi dùng ổn áp tức là chúng ta đang tiết kiệm điện chứ không phải tốn thêm điện như bạn nói.

Về giá thành, trên thị trường không có ổn áp của Trung Quốc và ổn áp LiOA không đắt. Mặc dù vậy, chúng tôi cùng sẽ nỗ lực đổi mới công nghệ để giảm chi phí sản xuất và sẽ có thể giảm giá bán trong tương lai.

Nguyễn Hoàng Quang - Nữ 28 tuổi - NV:

Tôi nghe nói các thế hệ TV LCD mới của LG đều thuộc loại tiết kiệm điện năng, xin đại diện LG Việt Nam vui lòng cho biết rõ về tỉ lệ tiết kiệm điện của các model 32', 40', 42'. So với TV của các hãng khác thì tỉ lệ tiết kiệm điện có cao hơn không?

Đại diện LG Việt Nam:

Chào bạn,

Với dòng sản phẩm cao cấp LG LCD/LED tivi có chức năng tiết kiệm điện (energy saving)tỷ lệ tiết kiệm điện là 25~47% so với sản phẩm thông thường tùy theo từng chủng loại tivi.

LG không so sánh sản phẩm của mình với sản phẩm của các hãng khác, tuy nhiên về mặt công nghẹ nói chung thì các hãng tivi hàng đầu là tương đương nhau.

Nguyễn Mai Trang - Nữ 29 tuổi - NVVP:

Các ổ cắm bày bán trên thị trường hầu như chưa có tính năng chống giật, vì vậy độ an toàn không cao, đặc biệt khi nhà bị ngập nước. Xin được hỏi đại diện LiOA, Công ty đã nghiên cứu để đưa tính năng chống giật vào các ổ cắm hay chưa? Xin cảm ơn.

Ông Nguyễn Chí Linh:

Câu hỏi của bạn rất hay,

Thiết bị chống giật là một phần thiết bị đã có sẵn trên thị trường. Ngay sau khi có thông tin về những vụ điện giật chết người do ngập nước ở Hà Nội, LiOA đã kết hợp bộ phận chống giật vào ổ cắm kéo dài. Tuy nhiên, phần mạch điện tử này có giá thành khá cao (trên thị trường có giá khoảng 300.000 đồng).

Vì thế LiOA đang nỗ lực giảm xuống còn khoảng 80.000 đồng và dự định chào bán sản phẩm ổ cắm có thiết bị chống giật bắt đầu từ tháng 11 năm nay.

Phạm Văn Quang - Nam 40 tuổi - Kỹ sư điện:

Xin được hỏi các khách mời. Vừa qua tại Việt Nam có quá nhiều trường hợp bị điện giật gây chết người bởi rò rỉ điện từ các thiết bị chiếu sáng công cộng. Vậy xin hỏi có hướng nào khắc phục hiện trạng này hay chưa? Vì tôi thấy ở một số nước các hệ thống đèn chiếu sáng công cộng có tính năng chống giật.

Ông Nguyễn Chí Linh:

Cảm ơn sự quan tâm rất thiết thực của bạn,

Các cột điện rò điện gây tai nạn khá phổ biến, hiện tại LiOA đang là nhà phân phối độc quyền của cột đèn chiếu sáng công cộng không rò điện được chế tạo tại Italy (của hãng Fumagali). Bởi nó được cấu tạo lõi thép bên trong và hai thớ nhựa cách điện bên ngoài.

Bạn có thể tham khảo thông tin chi tiết tại địa chỉ: www.fumagalli.it.

Hoàng Mai Anh - Nữ 39 tuổi - Comunication:

Tôi xin hỏi các diễn giả, đã có bác nào có đề tài nghiên cứu về lĩnh vực giải pháp sử dụng điện chiếu sáng công cộng bằng sử dụng năng lượng mặt trời hay không? Nếu có các bác giới thiệu qua một chút, cái đó nếu đi vào sử dụng, một năm chắc sẽ tiết kiệm được nhiều tiền, mà lại làm đẹp mĩ quan đô thị.

Ông Nguyễn Văn Khải:

Cùng với sự phát triển của công nghệ bán dẫn, những năm đầu thập kỷ 1950 người ta đã chế tạo được các loại pin mặt trời từ rất nhiều chất liệu khác nhau. Hiện nay, pin mặt trời đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều nước mà vật liệu chủ yếu là silic.

Gần đây, đã có nhiều pin mặt trời được chế tạo từ các chất hữu cơ. Các thông số kỹ thuật của các loại này chưa cao bằng silic và giá thành cao hơn rất nhiều nên chưa trở thành thương phẩm. Trong một số trường hợp đặc biệt, người ta đã dùng pin mặt trời có chất cơ bản là Cadmi-Telua, hiệu suất cao hơn nhưng giá thành cao nên chỉ dùng ở một số trường hợp đặc biệt.

Từ 1965, tôi đã mang pin mặt trời về Việt Nam để một số nơi sử dụng và đề nghị được nghiên cứu sản xuất theo pirot ở Việt Nam nhưng không được chấp nhận. Từ thập kỷ 1990, một số tổ chức như Hội Phụ nữ Việt Nam, một số cơ quan ở các địa phương đã ứng dụng pin mặt trời cho các tỉnh miền Tây Nam Bộ, Bà Rịa - Vũng Tàu, một số đảo xa bờ. Và hiện nay, chúng ta đã có thể thấy trên nhiều đường phố, quốc lộ lớn có các đèn giao thông dùng pin mặt trời làm nguồn năng lượng, như quốc lộ 5...

Và ngay ở các hộ gia đình cũng đã có nhiều nơi như Tp.HCM, Ninh Bình, Hà Nội... đã sử dụng cho chiếu sáng. Thậm chí cho cả quạt, tivi, trên một số thuyền du lịch ở Hạ Long đã có pin mặt trời là nguồn điện để thắp sáng và cung cấp năng lượng cho các quạt công suất nhỏ giúp chủ thuyền không phải dùng các máy phát điện. Nhờ đó, các khách ngủ trên thuyền rất ngon giấc.

Khả năng ứng dụng pin mặt trời ở Việt Nam là rất lớn. Theo các tài liệu đã công bố, thì giờ nắng ở miền núi Việt Nam khoảng 19.000 giờ/năm; ở khu vực Bắc Bộ khoảng 20.000 giờ/năm; còn ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ có thể tới 21.000 giờ/năm. Dựa theo các con số trên, nhiều người vẫn ngại sử dụng pin mặt trời vì sợ những tuần mưa nhiều nguồn điện này không hoạt động.

Thực tế, với các loại pin mặt trời dùng đơn tinh thể silic có hiệu suất đạt tới 17%. Trong năm 2009, số thời gian pin mặt trời có thể cung cấp điện lượng cho ắc quy mắc tại nhà tôi và ở nhiều nơi khác có thể đạt tới 29.000 giờ/năm. Riêng từ 1/1/2010 đến nay, tại nhà tôi, số giờ này đã đạt 1.810 giờ. Và tháng nào không có học trò đến làm thí nghiệm, tôi chỉ phải trả 41.000 đồng tiền điện cho 1 tháng.

Suốt từ năm 2006 đến nay, tôi không phải dùng điện lưới thắp sáng, chạy quạt công suất nhỏ. Và các pin có hiệu suất sử dụng giảm đi khoảng gần 10%. Đặc biệt, trong nhà, ngoài sân, tôi đều dùng đèn LED do các học trò lắp. Với công suất từ 0,5 đến 64W. Trong các đèn này có thể có tới hàng nghìn LED nhưng chưa hề có LED nào bị hỏng.

Việc mua pin mặt trời không phải là khó, nhưng lắp pin mặt trời sao cho hấp thụ được bức xạ mặt trời nhiều nhất không phải là dễ. Vì phụ thuộc vào vĩ độ và kinh độ nơi đặt pin mặt trời, tùy theo mùa mà hoàng đạo (đường đi biểu kiến của mặt trời) sẽ ở đâu, tùy theo hướng đi của quốc lộ hoặc đường phố.

Ở các nước tiên tiến, đặc biệt là Trung Quốc hiện nay, đã có rất nhiều đường phố, đường cao tốc lắp pin mặt trời không chỉ dùng cho đèn tín hiệu giao thông mà cả đèn thắp sáng. Nhưng, việc lựa chọn đèn đường cho phù hợp với từng loại đường không thể tiến hành trong thời gian ngắn.

Hiện ở Việt Nam chưa dùng nhiều cho chiếu sáng đường phố nhưng hơn 70% dân số ở nông thôn, các đường xóm ngõ, liên thôn liên xã chỉ rộng khoảng 4-7m đã được dùng đèn compact từ 20-50W. Nhưng do hiệu điện thế của mạng điện lưới luôn thay đổi nên tuổi thọ của đèn ngắn hơn nhiều do với tuổi thọ danh định. Đã có nhiều nơi dùng thử đèn xóm ngõ bằng đèn LED công suất 10,4-18 watt do Việt Nam lắp ráp 3 năm nay chưa hề cháy một LED nào. Điều này khẳng định cần phải đầu tư về người, của để sớm triển khai đèn LED dùng pin mặt trời cho nông thôn, cho đường phố - ở đô thị công suất LED phải từ 125W trở lên.

Thịnh Nguyễn - Nam 33 tuổi - Công chức:

Câu hỏi gửi ông Đỗ Gia Phan. Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành quy định dán tem hợp quy đối với 1 số sản phẩm điện gia dụng như ấm đun nước siêu tốc, máy sấy tóc. Song, trên thực tế, rất ít sản phẩm thực hiện quy định này. Tôi thấy rằng, Hội Bảo vệ người tiêu dùng từ trước đến nay hầu như chưa có các hoạt động hướng dẫn, bảo vệ người tiêu dùng khi mua sắm và sử dụng các thiết bị, sản phẩm tiết kiệm năng lượng. Vậy trong thời gian tới, Hội có kế hoạch hoạt động gì trong lĩnh vực này hay không?

Ông Đỗ Gia Phan:

Hướng dẫn kỹ năng tiêu dùng cho người tiêu dùng là một trong những mối quan tâm chính của Hội. Tuy nhiên, tiêu dùng thì có nhiều loại nên Hội chưa thể thỏa mãn tất cả nhu cầu hướng dẫn về tiêu dùng của người dân. Do vậy, Hội đã và đang cố gắng tăng cường các hoạt động này.
Trên tạp chí Người tiêu dùng của Hội cũng đã có chuyên mục “Hướng dẫn tiêu dùng”, vì vậy, các bạn có thể tham khảo thêm thông tin trên ấn phẩm đó.

Minh Lý - Nữ 37 tuổi - NV:

Hiện việc sử dụng thiết bị tiết kiệm điện đang trở nên phổ biến, nhưng sản phẩm nào cũng có vô vàn chủng loại và nhãn mác khác nhau. Các ông có lời khuyên nào cho người tiêu dùng khi mua những sản phẩm loại này, cần chú ý tới những yếu tố gì? Trong số các loại bóng đèn tiết kiệm điện hiện nay, thương hiệu nội địa nào có thể tin tưởng được về chất lượng?

Ông Lương Văn Phan:

Ở đây, chất lượng là một khái niệm tổng hợp, còn tiết kiệm năng lượng chỉ thiên về các chỉ tiêu năng lượng, cụ thể là hiệu suất sử dụng năng lượng. Vì vậy, bạn quan tâm đến yếu tố hiệu suất năng lượng thì nên chọn sản phẩm có nhãn tiết kiệm năng lượng. Các sản phẩm có nhãn tiết kiệm năng lượng là sản phẩm có hiệu suất năng lượng cao trong tiêu chuẩn quốc gia, cũng như tiêu chuẩn của các nước.

Thị trường Việt Nam hiện nay, thị phần chủ yếu thuộc về bóng đèn Điện Quang, Phillips và Rạng Đông. Các thương hiệu còn lại là không đáng kể.

Lê Thành Tâm - Nam 50 tuổi - Cán bộ:

Thưa ông Gia Phan, đợt nóng mùa hè vừa qua, tôi thấy có tình trạng ở nông thôn bị cắt điện đến 18 tiếng 1 ngày, thậm chí không có điện cho các cháu ôn thi đại học. Nhưng ở thành phố Hà Nội tại các nhà hàng, hàng trăm bóng điện ngoài trời được thắp sáng suốt đêm; còn tại các công sở, tình trạng dùng điều hòa cũng rất lãng phí. Đứng về góc độ người tiêu dùng, ông nghĩ sao?

Ông Đỗ Gia Phan:

Chào bạn. Đây đúng là điều rất bất hợp lý mà chúng ta cần phải sớm khắc phục.

Minh Lý - Nữ 37 tuổi - NV:

Hiện việc sử dụng thiết bị tiết kiệm điện đang trở nên phổ biến, nhưng sản phẩm nào cũng có vô vàn chủng loại và nhãn mác khác nhau. Các ông có lời khuyên nào cho người tiêu dùng khi mua những sản phẩm loại này, cần chú ý tới những yếu tố gì? Trong số các loại bóng đèn tiết kiệm điện hiện nay, thương hiệu nội địa nào có thể tin tưởng được về chất lượng?

Ông Nguyễn Chí Linh:

Chào bạn, xin được trả lời câu hỏi của bạn như sau.

Nhu cầu chiếu sáng đôi khi không đặt yếu tố tiết kiệm điện lên hàng đầu nên tùy mục đích mà lựa chọn thiết bị để đảm bảo sức khỏe.

Tôi nghĩ với nhu cầu chiếu sáng ở phòng vệ sinh, đường đi thì nên sử dụng sản phẩm tiết kiệm điện. Còn như ở phòng đọc sách chẳng hạn thì hoàn toàn không nên.

Minh Lý - Nữ 37 tuổi - NV:

Hiện việc sử dụng thiết bị tiết kiệm điện đang trở nên phổ biến, nhưng sản phẩm nào cũng có vô vàn chủng loại và nhãn mác khác nhau. Các ông có lời khuyên nào cho người tiêu dùng khi mua những sản phẩm loại này, cần chú ý tới những yếu tố gì? Trong số các loại bóng đèn tiết kiệm điện hiện nay, thương hiệu nội địa nào có thể tin tưởng được về chất lượng?

Ông Đỗ Gia Phan:

Đúng là hiện nay trên thị trường đang có nhiều loại thiết bị được gọi là tiết kiệm điện nhưng thực tế không phải như vậy và chất lượng rất kém.

Do đó, người dân không nên mua những loại sản phẩm không có nhãn mác, hoặc nhãn mác chưa quen thuộc, hay bán trôi nổi trên thị trường. Khi có nhu cầu đối với các sản phẩm này, người tiêu dùng nên đến các cửa hàng có uy tín và tham khảo ý kiến của những người đã từng sử dụng.

Lê Văn Khương - Nam 40 tuổi - Hà Nội:

Xin chào ông Lương Văn Phan, ông đại diện cho cơ quan quản lý nhà nước trong vấn đề cấp phép về chất lượng cho các sản phẩm điện, nhưng thú thực là mỗi dòng sản phẩm tại các cửa hàng điện dân dụng có đến hàng chục loại, người tiêu dùng cũng không biết nên dùng sản phẩm nào. Phần lớn phụ thuộc vào cái tâm của người bán hàng. Ông nghĩ sao về vấn đề này?

Ông Lương Văn Phan:

Chào bạn,

Thứ nhất, không có khái niệm về cấp phép chất lượng. Hiện tại, các sản phẩm được chứng nhận về chất lượng thực chất là chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia TCVN, hoặc tiêu chuẩn nước ngoài, hoặc tiêu chuẩn quốc tế. Hoạt động chứng nhận này do các tổ chức dịch vụ khoa học công nghệ hoặc các đơn vị sự nghiệm chứ không phải các cơ quan quản lý nhà nước.

Gần đây, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hàng quy chuẩn kỹ thuật mang ký hiệu QCVN 04:2009 về an toàn đối với thiết bị điện và điện tử. Các sản phẩm thiết bị điện và điện tử thuộc đối tượng của quy chuẩn này phải được đánh giá chứng nhận hợp quy và mang dấu hợp quy (CR) mới được lưu thông trên thị trường Việt Nam. Các sản phẩm mang dấu hợp quy chỉ đảm bảo các chỉ tiêu liên quan đến an toàn (các chỉ tiêu tối thiểu). Còn về các chỉ tiêu chất lượng khác chưa được phản ánh khi mang dấu hợp quy nói trên.

Thu Hà - Nữ 31 tuổi - Người tiêu dùng:

Tôi xin có câu hỏi như sau. Có nhiều ý kiến cho rằng nếu tăng giá điện, sẽ buộc người dân phải sử dụng điện tiết kiệm. Theo các ông điều đó có hợp lý không?

Ông Đỗ Gia Phan:

Theo tôi, việc tăng giá điện để khuyến khích người dân tiết kiệm chỉ là một phần, vì với những người có thu nhập cao chi phí tiền điện không là vấn đề làm họ quá quan tâm. Tuy nhiên, việc này sẽ gây khó khăn cho một số những người có thu nhập thấp. Do vậy, chưa nên tăng giá điện vào thời điểm hiện nay. Còn khi tăng thì nên có lộ trình thích hợp.

Ông Lương Văn Phan:

Hiện nay, giá điện vẫn đang được nhà nước bù lỗ, chính vì vậy chưa có nhiều nhà đầu tư cho việc sản xuất điện. Về vấn đề này, chắc chắn trong tương lai sẽ phải tạo ra một thị trường bình đẳng, và theo tôi, nếu giá điện tăng cho đúng với giá trị của nó thì sẽ kích thích được các nhà đầu tư cùng với ý thức tiêu dùng điện.

Người tiêu dùng sẽ giảm bớt đi những lãng phí và sẽ lựa chọn các sản phẩm có hiệu suất năng lượng cao để giảm tiêu hao năng lượng (giảm chi phí cho tiền điện). Điều này cũng giảm bớt gánh nặng cho ngành điện về tình trạng thiếu điện.

Đỗ Lan Hương - Nữ 34 tuổi - Công chức:

Xin chào ông Khải, được biết phát minh đèn chiếu sáng khử mùi, khử khói của ông đã được thẩm định là rất hiệu quả. Tuy nhiên khi tôi tìm mua trên thị trường thì gần như không có. Vậy làm thế nào để người tiêu dùng tiếp cận các sản phẩm công nghệ mới trong khi các nhà kinh doanh lại chỉ bán các sản phẩm của Trung Quốc mà không cần lưu tâm đến chất lượng?

Ông Nguyễn Văn Khải:

Rất cảm ơn chị đã hỏi tới con đẻ tinh thần của tôi. Nguyên lý chế tạo đèn khử khuẩn, khử mùi, khói đã được nhà bác học vĩ đại Einstein đề cập trong một bài giảng vào năm 1931. Cho tới nay, nếu tra trên Internet ta có thể thấy riêng ở Mỹ đã có 18 bằng sáng chế loại bóng đèn này nhưng người Mỹ chưa sản xuất được loại đèn này cho thương mại.

Ngày 4/3/2008, trong triển lãm Expo tại Hà Nội, một công ty nước ngoài bán loại đèn này công suất 18W giá 18USD. Học trò tôi đã đem bóng ozon tới đó thử. Cùng là hai bình thể tích như nhau, đựng lượng khói như nhau, đèn của họ phải mất 20 giây mới khử hết khói, còn đèn của Việt Nam công suất 13W nhưng khử hết khói trong 3 giây và giá chỉ 4 USD.

Và rất ngẫu nhiên, một công ty Trung Quốc tại Hải Châu (Trung Sang) cũng đem đèn đến thử, mất 18 giây.

Trong năm 2008, rất nhiều trang trại chăn nuôi đã sử dụng bóng đèn ozon để giữ vệ sinh cho người và gia cầm. Rất tiếc là những người buôn bán lẻ tới nhận các loại bóng này đã bán với giá quá cao (110.000- 130.000 đồng/bóng). Và hơn hết, các bạn đồng nghiệp của tôi và tôi đang rất muốn nâng cao các thông số của bóng đèn này và muốn kiểm chứng xem sau bao lâu thì chúng sẽ bị hỏng. Riêng tại văn phòng Công ty Sao Đỏ (Láng – Hà Nội), 125 bóng chưa hề bị cháy bóng nào.

Hiện nay, các học trò của tôi đã có thể sản xuất với số lượng lớn bóng đèn có công suất từ 0,5-250W với nhiều hình dáng khác nhau, phù hợp với các đối tượng cần chiếu sáng. Có thể thiết kế các hệ thống chiếu sáng cho chuồng thỏ, nhím, chim… và đặc biệt thành công nhất là thay đổi lại toàn bộ hệ thống chiếu sáng của các trại gà, đảm bảo so với hệ thống chiếu sáng cũ sẽ giảm 20-30% điện năng, 50% thuốc thú y. Nhưng lượng trứng sẽ tăng từ 5-7%.

Cuối cùng, các bạn có thể đặt yêu cầu tới Công ty Gia Nguyễn tại 42 Thợ Nhuộm - Hà Nội, điện thoại 043 9411467, e-mail: cncgianguyen@gmail.com

Nguyễn Thị Thảo - Nữ 59 tuổi - Cán bộ:

Tôi thấy trên thị trường có rất nhiều sản phẩm điều hòa có tính năng inventer. Tôi định mua của LG vì thấy LG tích hợp cả tính năng lọc khuẩn và bảo vệ sức khỏe, tuy nhiên, người bán hàng lại nói rằng điều hòa của hãng nào cũng có tính năng tiết kiệm điện hết, quan trọng là thương hiệu thôi. Điều này có đúng không? Nếu vậy thì mua điều hòa nhập ngoại hơn là điều hòa sản xuất trong nước đúng không?

Đại diện LG Việt Nam:

Đúng là thương hiệu của một sản phẩm rất quan trọng. LG cũng là một trong những thương hiệu nổi tiếng trên thị trường. Máy điều hòa LG sử dụng máy nén inverter điện một chiều giúp tăng hiệu quả làm lạnh, giảm độ ồn và hiệu quả cao. Máy nén này hiệu quả nhất ở điều kiện tải thấp khi so sánh với máy nén thường. Với dòng sản phẩm này LG, hiện chúng tôi chưa sản xuất trong nước mà nhập khẩu nguyên chiếc từ Thái Lan.

Nguyễn Tuấn - Nam 31 tuổi - Bạn đọc:

Xin được đặt câu hỏi với ông Linh: Không thể phủ nhận được các sản phẩm của LiOA là rất tốt và có độ bền cao. Tuy nhiên, giá thành vẫn hơi đắt, đặc biệt với các dòng ổn áp. Xin hỏi, trong thời gian tới, quý công ty có dự định xây dựng chính sách giá trả góp hay không? (vì hiện tại tất cả các mặt hàng của LiOA đều phải thanh toán 100% ngay khi giao hàng, điều này đối với các hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp nhỏ đôi khi cũng là cả 1 vấn đề).

Ông Nguyễn Chí Linh:

Chào bạn, về giá sản phẩm của LiOA thì tôi đã trả lời ở câu hỏi trước, mời bạn tham khảo. Tuy nhiên tôi cũng xin chia sẻ là với ổn áp dành cho gia đình là 3.070.000 đồng (giá hướng dẫn) thì cũng không phải là đắt nên cũng khó để áp dụng chính sách trả góp.

Hơn nữa nguyên vật liệu cấu thành là đồng và thép sinic và linh kiện điện tử thì công ty đều phải nhập khẩu và phải trả trước nên cũng không thể bán hàng trả chậm được.

Tuy vậy, chúng tôi cũng sẽ suy nghĩ về ý kiến của bạn để bàn bạc với các trung tâm phân phối và ngân hàng.

Nguyễn Hải - Nam 38 tuổi - NTD:

Được biết trước kia LiOA đã có một số sản phẩm âm thanh như ampli đèn, loa nhận được nhiều lời khen từ người tiêu dùng. Xin hỏi vì sao LiOA lại ngừng sản xuất dòng sản phẩm này?

Ông Nguyễn Chí Linh:

Chào bạn, cảm ơn sự quan tâm của bạn,

Đúng như nhận xét của bạn, những sản phẩm đó tuy nhận được nhiều lời khen nhưng vẫn thuộc loại hàng xa xỉ, nhu cầu chưa cao. Vì vậy chúng tôi tạm dừng để tập trung sản xuất những sản phẩm thiết yếu hơn.

Tôi nghĩ khi chúng ta đang cần "bánh mì" thì chưa nên nghĩ nhiều đến "hoa hồng".

Vịnh Anh - Nam 34 tuổi - Bạn đọc:

Có vẻ như ở Việt Nam, cái gì cần tiết kiệm thì chỉ dành cho nhà nghèo, còn nhà giàu thì không cần. Ngay như việc sử dụng điện cũng vậy, nhà nghèo thì tiết kiệm điện, đến cái quạt cũng phải dè sẻn dù nóng vã mồ hôi, còn nhà giàu thì bật một lúc vài 3 cái điều hòa. Nhưng đến khi mất điện, thì nhà nghèo và nhà giàu đều chịu thiệt như nhau. Nên mới có chuyện, có nhà vừa giàu lên đã chi mua vài ba cái điều hòa dùng cho “bõ tức”. Theo các ông, có nên có biện pháp nào đó tính hóa đơn tiền điện theo mức thu nhập để hạn chế việc dùng điện quá tay ở nhóm đối tượng lắm tiền nhiều của?

Ông Đỗ Gia Phan:

Chúng ta có thể hạn chế mức tiêu dùng điện của các hộ có thu nhập cao bằng cách tính giá lũy tiến. Nhưng đối với những người thật giàu thì cũng không có ý nghĩa lắm. Với đối tượng này cần phải truyền thông để nâng cao ý thức xã hội của họ. Họ cần quan tâm hơn đến mọi người.

Ngo Kim Cuc - Nữ 31 tuổi - Nhân viên văn phòng:

Xin hỏi đại diện của LG: Khi bật điều hòa có cần bật thêm quạt nữa không? Dùng máy phun ẩm khi bật điều hòa có hại gì không?

Đại diện LG Việt Nam:

Chào bạn, câu hỏi của bạn rất hay!

Khi bật điều hòa không cần bật thêm quạt vì điều hòa LG có chức năng Chaos có thể tản gió đều khắp phòng. Đối với máy phun ẩm thì bạn nên sử dụng để tăng thêm độ ẩm vì nguyên lý điều hòa là hút nhiệt nóng và hơi nước trong phòng để tạo ra không khí lạnh (một chiếc điều hòa với công suất làm lạnh 9.000 BTU/h thì khả năng hút ẩm trong không khí sẽ là 1 lít nước/giờ). Khi dùng máy tạo ẩm (phun sương) sẽ tránh được khô da.

Vân Oanh - Nữ 34 tuổi - Công chức:

Trên thị trường đang có khá nhiều thiết bị được giới thiệu là có thể giúp tiết kiệm tới 30% điện năng tiêu thụ của các sản phẩm. Không chỉ có vậy, thiết bị này còn có thể sử dụng ngay cả khi mất điện. Theo các ông việc sử dụng thiết bị này có làm ảnh hưởng tới các đồ điện gia dụng hay không. Các hộ gia đình có nên mua thiết bị này không?

Ông Lương Văn Phan:

Câu hỏi này đã được trả lời nhiều lần trên tru